سلامت دندانهای کودکان از همان زمان رویش اولین دندان اهمیت زیادی دارد. پوسیدگی دندان یکی از شایعترین مشکلات دوران کودکی است و اگر بهموقع پیشگیری نشود، میتواند باعث درد، عفونت و اختلال در غذا خوردن و حتی خواب کودک شود. یکی از روشهای مؤثر برای کاهش خطر پوسیدگی، فلورایدتراپی است.
در این مقاله بررسی میکنیم که فلورایدتراپی برای کودکان چیست، چگونه انجام میشود، چه مزایایی دارد، برای چه کودکانی مناسبتر است و والدین باید به چه نکاتی توجه کنند.
فلورایدتراپی برای کودکان چیست؟
فلورایدتراپی روشی پیشگیرانه در دندانپزشکی است که با استفاده از ترکیبات فلوراید به تقویت مینای دندان و کاهش احتمال پوسیدگی کمک میکند. فلوراید میتواند روند از دست رفتن مواد معدنی مینای دندان را کاهش دهد و به بازگشت مواد معدنی به سطح دندان کمک کند.
در مطب دندانپزشکی، فلوراید معمولاً به شکل وارنیش فلوراید، ژل یا فوم توسط دندانپزشک روی دندانها قرار میگیرد. نوع ماده و تعداد دفعات استفاده باید بر اساس سن کودک، وضعیت دندانها و میزان خطر پوسیدگی تعیین شود.
فلورایدتراپی چگونه انجام میشود؟
فلورایدتراپی معمولاً یک روش سریع و ساده است. دندانپزشک پس از بررسی وضعیت دهان و دندان کودک، در صورت نیاز ماده فلوراید را روی سطوح دندانها اعمال میکند.
یکی از روشهای رایج، استفاده از وارنیش فلوراید سدیم است. وارنیش برای مدت مشخصی با دندانها در تماس میماند و به ایجاد تماس موضعی فلوراید با سطح دندان کمک میکند.
در کودکان، انتخاب روش مناسب اهمیت زیادی دارد؛ زیرا احتمال بلع مواد فلوراید و میزان خطر پوسیدگی باید در نظر گرفته شود. به همین دلیل، بهتر است نوع و دفعات فلورایدتراپی توسط دندانپزشک کودک تعیین شود.
مزایای فلورایدتراپی برای کودکان
۱. کاهش خطر پوسیدگی دندان
مهمترین مزیت فلورایدتراپی، کمک به پیشگیری از پوسیدگی است. طبق اطلاعات CDC، وارنیش فلوراید میتواند تعداد پوسیدگیهای دندانهای شیری را حدود یکسوم کاهش دهد.
۲. تقویت مینای دندان
فلوراید به حفظ مواد معدنی مینای دندان کمک میکند و باعث میشود سطح دندان در برابر حمله اسیدی باکتریهای ایجادکننده پوسیدگی مقاومتر شود.
۳. کمک به کنترل پوسیدگی در کودکان پرخطر
همه کودکان به یک اندازه در معرض پوسیدگی نیستند. کودکانی که سابقه پوسیدگی، بهداشت دهان ضعیف، مصرف مکرر خوراکیهای شیرین یا عوامل خطر دیگر دارند، ممکن است بیشتر از درمانهای حرفهای فلوراید بهره ببرند. آکادمی دندانپزشکی کودکان آمریکا نیز استفاده از فلوراید حرفهای را برای افرادی که در معرض خطر پوسیدگی هستند توصیه میکند.
۴. محافظت از دندانهای شیری
دندانهای شیری موقتی هستند، اما سلامت آنها اهمیت زیادی دارد. پوسیدگی درماننشده میتواند باعث درد و عفونت شود و بر غذا خوردن و کیفیت زندگی کودک تأثیر بگذارد. بنابراین مراقبت و پیشگیری از پوسیدگی دندانهای شیری نیز ضروری است.
۵. روشی سریع و کمتهاجم
فلورایدتراپی حرفهای معمولاً بدون نیاز به تراشیدن دندان انجام میشود و به همین دلیل برای پیشگیری از پوسیدگی، روش کمتهاجمی محسوب میشود.
فلورایدتراپی برای چه کودکانی مناسب است؟
فلورایدتراپی میتواند برای کودکان مختلف مفید باشد، اما نیاز همه کودکان به یک میزان و با یک فاصله زمانی نیست.
دندانپزشک معمولاً مواردی مانند موارد زیر را بررسی میکند:
– سابقه پوسیدگی دندان
– تعداد و وضعیت دندانهای شیری و دائمی
– عادات غذایی و میزان مصرف مواد قندی
– کیفیت مسواک زدن
– استفاده از خمیردندان حاوی فلوراید
– میزان فلوراید موجود در آب آشامیدنی
– وجود عوامل افزایشدهنده خطر پوسیدگی
بر اساس توصیههای AAPD، تصمیمگیری درباره استفاده از فلوراید باید متناسب با خطر پوسیدگی و شرایط هر کودک انجام شود.
فلورایدتراپی از چه سنی انجام میشود؟
در مورد کودکان، استفاده از فلوراید میتواند از سالهای ابتدایی زندگی و با رویش دندانها مطرح باشد. CDC توصیه میکند والدین درباره استفاده از وارنیش فلوراید با پزشک یا دندانپزشک صحبت کنند و این موضوع را از زمان رویش اولین دندان مورد توجه قرار دهند.
با این حال، سن شروع و تعداد دفعات فلورایدتراپی باید بر اساس شرایط کودک تعیین شود و بهتر است والدین بدون ارزیابی دندانپزشک اقدام به استفاده خودسرانه از محصولات فلوراید با غلظت بالا نکنند.
آیا فلورایدتراپی برای کودکان بیخطر است؟
وقتی فلوراید در مقدار مناسب و طبق دستورالعمل حرفهای استفاده شود، یک ابزار مؤثر برای پیشگیری از پوسیدگی دندان محسوب میشود. آکادمی دندانپزشکی کودکان آمریکا نیز فلوراید را بهعنوان بخشی از برنامه پیشگیری و کنترل پوسیدگی در کودکان معرفی میکند.
با این حال، مقدار فلوراید اهمیت زیادی دارد. دریافت بیش از حد فلوراید در دوران شکلگیری دندانهای دائمی میتواند خطر فلوروزیس دندانی را افزایش دهد؛ به همین دلیل باید از مصرف بیش از اندازه محصولات حاوی فلوراید، بهویژه بلعیدن خمیردندان یا دهانشویه، جلوگیری شود.
آیا فلورایدتراپی جای مسواک زدن را میگیرد؟
خیر. فلورایدتراپی یک روش کمکی برای پیشگیری از پوسیدگی است و جایگزین مسواک زدن منظم و رعایت بهداشت دهان نمیشود.
طبق توصیه ADA، کودکان باید دندانهای خود را روزانه دو بار با خمیردندان حاوی فلوراید مسواک بزنند. برای کودکان زیر ۳ سال مقدار خمیردندان باید در حد یک لکه کوچک به اندازه دانه برنج و برای کودکان ۳ تا ۶ سال حدود اندازه یک نخود باشد. مسواک زدن کودکان نیز باید توسط والدین نظارت شود تا خمیردندان را نبلعند.
فلورایدتراپی بهتر است هر چند وقت یکبار انجام شود؟
دفعات انجام فلورایدتراپی به ریسک پوسیدگی کودک بستگی دارد. برخی کودکان ممکن است به درمانهای دورهای نیاز داشته باشند، در حالی که برای کودکی با خطر پایین پوسیدگی، برنامه متفاوتی در نظر گرفته میشود.
AAPD تأکید میکند که برنامه فلوراید باید بر اساس ارزیابی خطر پوسیدگی تنظیم شود و کودکان در معرض خطر بیشتر ممکن است به استفاده مکررتر از فلوراید حرفهای نیاز داشته باشند.
بنابراین پاسخ واحدی مانند «هر ۶ ماه برای همه کودکان» همیشه مناسب نیست و بهتر است فاصله جلسات توسط دندانپزشک مشخص شود.
تفاوت فلورایدتراپی و فیشورسیلانت چیست؟
فلورایدتراپی و فیشورسیلانت هر دو در پیشگیری از پوسیدگی کاربرد دارند، اما روش عملکرد آنها متفاوت است.
فلورایدتراپی با رساندن فلوراید به سطح دندان، به تقویت و محافظت از مینای دندان کمک میکند؛ در حالی که فیشورسیلانت یک پوشش محافظ روی شیارهای سطح جونده دندانهای خلفی ایجاد میکند تا تجمع مواد غذایی و باکتریها در این نواحی دشوار کاهش پیدا کند.
در برخی کودکان، دندانپزشک ممکن است با توجه به وضعیت دهان و میزان خطر پوسیدگی، از هر دو روش استفاده کند.
نکات مهم والدین بعد از فلورایدتراپی
دستورالعملهای مراقبتی بعد از فلورایدتراپی به نوع ماده و روش استفاده بستگی دارد. بنابراین بهتر است والدین دقیقاً توصیههای دندانپزشک را رعایت کنند.
همچنین باید توجه داشت که فلورایدتراپی بهتنهایی از پوسیدگی جلوگیری نمیکند. مسواک زدن منظم با خمیردندان فلورایددار، کاهش مصرف مکرر خوراکیها و نوشیدنیهای شیرین، معاینه منظم دندانها و توجه به رژیم غذایی همچنان اهمیت زیادی دارند.
جمعبندی
فلورایدتراپی برای کودکان یک روش پیشگیرانه مؤثر برای کاهش خطر پوسیدگی و تقویت مینای دندان است. وارنیش فلوراید یکی از روشهای رایج استفاده حرفهای از فلوراید در کودکان محسوب میشود و شواهد موجود از نقش آن در کاهش پوسیدگی دندانهای شیری حمایت میکنند.
با این حال، بهترین نتیجه زمانی به دست میآید که فلورایدتراپی در کنار مسواک زدن صحیح، استفاده متناسب از خمیردندان حاوی فلوراید، تغذیه مناسب و معاینات منظم دندانپزشکی انجام شود. برای تعیین اینکه کودک شما به فلورایدتراپی نیاز دارد یا نه و چند بار باید انجام شود، ارزیابی دندانپزشک ضروری است.
یک پاسخ