پوسیدگی دندان یکی از شایعترین مشکلات دهان و دندان در کودکان است و اگر بهموقع پیشگیری نشود، میتواند باعث درد، عفونت، اختلال در غذا خوردن و حتی مشکلات رشد دندانهای دائمی شود. خوشبختانه با رعایت چند نکته ساده، میتوان سلامت دندانهای کودکان را تا حد زیادی حفظ کرد. در این مقاله با مهمترین روشهای جلوگیری از پوسیدگی دندان کودکان آشنا میشوید.
پوسیدگی دندان کودکان چگونه ایجاد میشود؟
در دهان همه افراد باکتریهایی وجود دارند که از قند موجود در مواد غذایی تغذیه میکنند. این باکتریها اسید تولید میکنند و بهمرور زمان مینای دندان را تخریب میکنند. اگر این روند ادامه پیدا کند، پوسیدگی دندان ایجاد میشود.
عوامل مؤثر در پوسیدگی عبارتاند از:
- مصرف زیاد خوراکیهای شیرین
- رعایت نکردن بهداشت دهان و دندان
- استفاده مکرر از نوشیدنیهای شیرین
- خوابیدن کودک با شیشه شیر
- مراجعه نکردن منظم به دندانپزشک
۱. مسواک زدن صحیح از سنین پایین
به محض رویش اولین دندان، والدین باید تمیز کردن دندانها را آغاز کنند. از حدود سه سالگی نیز کودک میتواند با کمک والدین مسواک زدن را یاد بگیرد.نکات مهم:
- روزی دو بار مسواک بزنید.
- از خمیردندان حاوی فلوراید متناسب با سن کودک استفاده کنید.
- مسواک را هر سه ماه یکبار تعویض کنید.
۲. نخ دندان را فراموش نکنید
زمانی که دندانهای کودک به هم میچسبند، مسواک بهتنهایی کافی نیست. استفاده روزانه از نخ دندان باعث حذف پلاکهای بین دندانی شده و احتمال پوسیدگی را کاهش میدهد.
۳. تغذیه سالم، مهمترین عامل پیشگیری
رژیم غذایی سالم تأثیر مستقیمی بر سلامت دندان دارد.
مواد غذایی مناسب:
- شیر و لبنیات
- پنیر
- سبزیجات تازه
- میوههای کمشیرین
- مغزها (در صورت مناسب بودن سن کودک)
مواد غذایی که باید محدود شوند:
- شکلات
- آبنبات
- نوشابه
- آبمیوههای صنعتی
- بیسکویت و کیکهای شیرین
۴. فلورایدتراپی را جدی بگیرید.
فلوراید باعث تقویت مینای دندان شده و مقاومت آن را در برابر پوسیدگی افزایش میدهد. بسیاری از کودکان با تشخیص دندانپزشک نیاز به فلورایدتراپی دارند.
۵. فیشور سیلانت برای دندانهای دائمی
شیارهای دندانهای آسیاب محل مناسبی برای تجمع باکتریها هستند. فیشور سیلانت با پوشاندن این شیارها، احتمال پوسیدگی را به میزان قابلتوجهی کاهش میدهد.
۶. اولین مراجعه به دندانپزشک را به تأخیر نیندازید.
اولین ویزیت بهتر است همزمان با رویش اولین دندان یا حداکثر تا یکسالگی انجام شود. مراجعه منظم باعث میشود مشکلات احتمالی قبل از پیشرفت درمان شوند.
۷. مصرف شیرینی را زمانبندی کنید.
اگر کودک قرار است شیرینی مصرف کند، بهتر است همراه وعده غذایی باشد؛ زیرا بزاق دهان هنگام غذا خوردن بیشتر ترشح شده و اسیدهای مضر را کاهش میدهد.
۸. از خوابیدن کودک با شیشه شیر جلوگیری کنید.
خوابیدن با شیشه شیر، شیر یا آبمیوه باعث باقی ماندن قند روی دندانها میشود و احتمال ایجاد پوسیدگی زودرس دوران کودکی را افزایش میدهد.
۹. الگوی مناسبی برای کودک باشید.
کودکان رفتار والدین را تقلید میکنند. اگر پدر و مادر به بهداشت دهان و دندان اهمیت بدهند، کودک نیز راحتتر این عادت را یاد میگیرد.
علائم اولیه پوسیدگی دندان کودک
در صورت مشاهده هر یک از موارد زیر، بهتر است سریعتر به دندانپزشک مراجعه کنید:
- لکههای سفید روی دندان
- لکههای قهوهای یا سیاه
- حساسیت هنگام خوردن غذا
- درد دندان
- بوی بد دهان
جمعبندی
پیشگیری از پوسیدگی دندان کودکان بسیار آسانتر و کمهزینهتر از درمان آن است. مسواک زدن منظم، استفاده از نخ دندان، تغذیه سالم، فلورایدتراپی، فیشور سیلانت و مراجعه دورهای به دندانپزشک، مهمترین راهکارهایی هستند که میتوانند لبخندی سالم و زیبا را برای کودک شما حفظ کنند.